Hastalara Bilgi | Dr. Alp Burak Çatakoğlu | Girişimsel Kardiyoloji Uzmanı

Florence NIghtIngale Hastanesi

Koroner Kalp Hastalığı

Koroner kalp hastalığı nedir ?

Kalbe kan ve oksijen sağlayan ince damarların artarak daralmasına koroner arter hastalığı denir. Genellikle yağlı bir maddenin oluşturduğu plaklar (ateroskleroz) nedeniyle oluşur. Koroner arterler daraldıkça, kalbe giden kan gittikçe azalır, hatta kesilebilir. Bu hastalık göğüs ağrısı, nefes darlığı, kalp krizi gibi belirtilere sebep olur. Diğer isimleri koroner arter hastalığı ve aterosklerotik kalp hastalığıdır.

Sebepleri, görülme sıklığı ve risk faktörleri nelerdir ?

Türkiye’de en sık ölüm sebebi koroner kalp hastalığıdır. 40 yaşından sonra koroner kalp hastalığı saptanma olasılığı erkeklerde %49, kadınlarda %32’dir. Kadınların yaşı arttıkça risk daha da artmaktadır. Koroner kalp hastalığı gelişme riskini arttıran pek çok faktör vardır. Büyük bir kısmı düzeltilebilen risk faktörleridir. Bunlar:

· Ailede koroner kalp hastalığının varlığı (özellikle 50 yaşından önce)

· Erkek cinsiyet

· Yaş (yaş ilerledikçe risk artar)

· Sigara

· Yüksek tansiyon

· Şeker hastalığı

· Yüksek kolesterol (özellikle yüksek LDL seviyesi ve düşük HDL seviyesi)

· Fiziksel aktivitenin azlığı

· Şişmanlık

· Menapoz

Belirtileri nelerdir ?

Belirtiler belirigin olabilmekle birlikte uzun süre şikayet olmaksızın, sessiz seyredebilen bir hastalıktır.

Göğüs ağrısı en sık belirtidir. Kalbe kan ve oksijen sevkinin azalmasına bağlıdır. Ağrının şiddeti kişiye göre değişir. Ağrı tipik veya atipik olabilir. Tipik göğüs ağrısı, göğsün orta yerinde baskı veya sıkışma tarzında, eforla veya stres ile ortaya çıkar, istirahat ile azalır.

Atipik göğüs ağrısı karında, sırtta, sol veya sağ kolda, boğaz veya çenede olabilir. Keskin ve değişken karakterde olabilir. Kadınlarda daha sık rastlanmaktadır.

Göğüs ağrısının tipik olması ve kişinin yaşı koroner kalp hastalığı olasılığını tahmin etmemize yarar. Örneğin tipik göğüs ağrısı olan 65 yaşında bir kadının koroner kalp hastalığı olasılığı %91 iken, atipik anginası olan 55 yaşında bir kadının olasılığı %32’dir.

Koroner kalp hastalığının diğer belirtileri nefes darlığı, sersemlik hissi, soğuk terleme ve bulantıdır. Kalp krizi (infarktüs) bazen, koroner kalp hastalığının ilk belirtisi olabilir. Kalbi besleyen damarın tamamen tıkanması veya yağlı plaktan kalp kasına parçalar atması nedeniyle oluşur. Bu durumda göğüs ağrısı daha şiddetlidir, istirahatle geçmez, bulantı ve terleme eşlik edebilir. Derhal en yakın hastaneye başvurulması gerekmektedir.

Yapılabilecek tetkikler nelerdir ?

Koroner kalp hastalığını tespit etmeye yarayan pek çok tetkik vardır. Kesın bir teşhise varabilmek için genellikle birden fazla tetkike ihtiyaç duyulur. Bu testlerin bazıları şunlardır:

1. Elektrokardiyogram (EKG)

2. Egzersiz testi

3. Ekokardiyogram (EKO)

4. Sintigrafi

5. Koroner anjiografi

6. Çok kesitli bilgisayarlı tomografi

Teşhise varmak için atılacak adımlar nelerdir ?

Doktorunuz size şikayetlerinizi soracak ve muayenenizi yapacaktır. Sizin ve ailenizin tıbbi durumu ve geçmiş hastalıklarınızı sorgulayacaktır.

Sonrasında bir kan testi yapılacak, kandaki yağlar (kolesterol) ölçülecektir. İstirahat EKG’si çekilecektir. Elde edilen sonuçlara göre doktorunuz sizden egzersiz testi yapmanızı isteyebilir. Bu test bir yürüyüş bandında artan hızda belli bir süre yürüyerek gerçekleşir ve koroner damarlarınızda ileri düzeyde darlık olup olmadığı yönünde bilgiler sağlar. Bazen bu teste ek olarak yürüyüş ardından damar yoluyla bir ilaç verilir ve kalbinizin görüntüleri alınır. Bu tetkike de sintigrafi denir. Başka bir alternatif tetkik yöntemi olarak egzersiz sonrası EKO ile kalbinizin ultrason görüntüleri incelenebilir.

Şikayetleriniz, risk faktörleriniz veya olumsuz çıkan yukarıdaki tetkik sonuçlarına göre doktorunuz sizi koroner anjiografiye yönlendirebilir. Koroner anjiografide hastaya damar yoluyla verilen bir ilaç ile kalbi besleyen damarlardaki darlığın ciddiyeti ve yeri görülür. Doktorunuz teşhisi kesinleştirerek tedavinize yön verir.

Kendime daha iyi bakımı nasıl sağlayabilirim ?

· Doktorunuzu düzenli olarak ziyaret edin.

· Sigara içmeyin

· Yağ oranı düşük gıdalar tüketin, kolesterolünüzü düzenli olarak ölçtürün

· Sebze ve meyve ağırlıklı ve düzenli bir yemek alışkanlığı edinin

· Kendinize günlük egzersiz programları yapın. Günde yarım saatlik yürüyüş, araba kullanmak yerine yürümek, asansörü kullanmak yerine merdivenleri çıkmak kalp sağlığı açısından oldukça faydalıdır.

· Tansiyonunuzu düzenli olarak ölçtürün ve doktorunuzun tavsiye ettiği sınırlarda tutmak için önerilerini uygulayın

· Boyunuza uygun kiloyu aşmayın

· Stres ile baş etme yöntemlerini öğrenin